Skip to main content

Stress en burn-out

Er is een belangrijk onderscheid tussen twee vormen van stress: de stressreactie en de stresstoestand, waarbij de laatste de meest ernstige vorm is.    

Als werknemer kan je al eens een stressreactie hebben: je hebt het idee dat je de situatie niet langer meester bent. Dat vertaalt zich op lichamelijk vlak vaak in bijvoorbeeld hartritmeversnelling, bloeddrukverhoging, transpiratie, ….  Op psychologisch niveau voel je spanning en onbehagen, of je voelt je zelfs opgewonden en je krijgt een positieve boost.  De stressreactie is echter kortstondig, zodat je je kan aanpassen en je de situatie na verloop van tijd terug meester wordt. 

Ernstiger is een blijvende stresstoestand: in dit geval heb je last van intense, duurzame of chronische stress, doordat je blootgesteld blijft aan stressfactoren waaraan je je niet kan aanpassen.  Blijvende stress kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen of reeds aanwezige gezondheidsproblemen erger maken.  Het kan angst, vermoeidheid en depressies veroorzaken.  Verder kan stress je gedrag beïnvloeden: meer roken, hoger alcoholverbruik, ontwikkeling van eetstoornissen, …  De werkgever betaalt eveneens een hoge prijs voor stresstoestanden bij de medewerkers: demotivatie en bijgevolg productiviteitsdaling, toename van arbeidsongevallen, afwezigheden, gespannen verhoudingen tussen collega’s, …

De boodschap is om een stresstoestand te vermijden.  Indien je last hebt van te veel stress, trek dan tijdig aan de alarmbel!  Zoek de oorzaken en schakel ze tijdig uit.

Oorzaken

De oorzaken van stress op het werk, ook wel de stressrisico’s genoemd, kan je indelen in vier componenten:

Arbeidsinhoud

Dit heeft rechtstreeks met de job te maken, namelijk wat is de taak van de medewerker.  Mogelijke stressrisico’s zijn monotoon werk, directe relatie met lastige klanten, onduidelijk geformuleerde taakeisen en een te moeilijke of te zware taakinhoud. 

Arbeidsomstandigheden

Dit heeft te maken met de fysieke omgeving waarin je moet werken.  Mogelijke stressrisico’s zijn een lawaaierige ruimte en onaangepast kantoormeubilair.

Arbeidsvoorwaarden

Dit heeft te maken met de werktijden en rustpauzes, verloning en jobzekerheid.  Mogelijke stressrisico’s zijn ploegenarbeid, vaak overuren maken en tempogebonden arbeid

Arbeidsverhoudingen:

Dit zijn de verhoudingen tussen collega’s onderling en tussen het personeelslid en de hiërarchie.  Mogelijke stressrisico’s zijn gebrek aan inspraak en problematische relaties met collega’s.

Burn-out

Mensen uit eender welk beroepscategorie die sterk in hun job opgaan, kunnen met een burn-out te maken krijgen. Deze mensen worden overweldigd door die burn-out, die gekenmerkt wordt door psychische en fysieke uitputting, het gevoel dat je niet efficiënt bent, demotivatie en disfunctioneel gedrag op het werk. Fysieke symptomen zijn o.a.: hoofdpijn, slaapproblemen en spijsverteringsproblemen.

De oorzaken van een burn-out hebben zowel met situationele als met individuele factoren te maken.

Preventie

Net zoals alle werkgevers is de federale overheid verplicht om een actief beleid te voeren om stress te voorkomen. Dit betekent dat de eventuele stressrisico’s inzake arbeidsinhoud, arbeidsomstandigheden, arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen opgespoord worden, waarna de passende maatregelen genomen worden om stresstoestanden te vermijden en te verhelpen.    

Natuurlijk hoef je als personeelslid niet te wachten op je werkgever. Je kan ook zelf je stress aanpakken. Indien je te maken hebt met blijvende stress, aarzel dan niet om naar je leidinggevende te gaan. Misschien weet hij niet dat je te maken hebt met stress, en kunnen enkele eenvoudige maatregelen ervoor zorgen dat je stresstoestand verdwijnt. 

Indien je het idee hebt niet terecht te kunnen bij je leidinggevende, ga dan naar je vertrouwenspersoon of preventieadviseur.

Pagina laatst gewijzigd op 23 februari 2016.