Skip to main content

Werktijd, verlofstelsels en telewerk

Op deze pagina geven we een overzicht van de FAQ over de invloed van het Coronavirus op de toepassing van het federaal personeelsstatuut over werktijd, verlofstelsels en telewerk. Onderaan de pagina vind je linken naar de regelgeving en naar de tot nu toe gepubliceerde nieuwsberichten.

1) Omzendbrief nr.680 en 681

2) Medex

3) Fedris

4) Aanvraag verlofstelsels

5) Omstandigheidsverlof

Jaarlijks vakantieverlof

7) Aanvraag ouderschapsverlof (100%)

8) Corona-ouderschapsverlof

1) Omzendbrief nr.680 en 681

Op 3 maart 2020 en 13 maart 2020 werd er een omzendbrief gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad waarbij de volgende situaties werden toegelicht:

  • Personeelslid is niet ziek
  • Afwezigheid wegens ziekte
  • Dienstvrijstelling wanneer een personeelslid moet terugkeren naar huis
  • Contact met een besmet persoon
  • Buitenlandse dienstreizen
  • Contact met publiek - dienstverplaatsingen
  • Geen terugkeer uit het buitenland mogelijk

Omzendbrief nr. 680 van 1 maart 2020 - Richtlijnen ter voorbereiding op de uitbraak van een pandemie (coronavirus COVID-19) voor het personeel van de diensten van het federaal administratief openbaar ambt, zoals bepaald in artikel 1 van de wet van 22 juli 1993 houdende bepaalde maatregelen inzake ambtenarenzaken.

Omzendbrief nr. 681 van 12 maart 2020 - Bijkomende richtlijnen ter voorbereiding op de uitbraak van een coronaviruspandemie (COVID-19) voor het personeel van de diensten van het federaal administratief openbaar ambt, zoals bepaald in artikel 1 van de wet van 22 juli 1993 houdende bepaalde maatregelen inzake ambtenarenzaken.

2) Medex

Medex heeft de (tijdelijke) aanpassingen van de processen gebundeld op een thematische webpagina.

Het gaat hierover de ziektecontrole, de goedkeuring van de verminderde prestaties wegens medische redenen, behandeling van dossiers door de pensioencommissie en de medische expertises bij arbeidsongevallen en bij beroepsziekten. Bij nieuwe ontwikkelingen zal de webpagina worden aangepast.

3) Fedris

Fedris heeft een thematische webpagina aangemaakt rond veel gestelde vragen rond de impact van de maatregelen rond het coronavirus (COVID-19) op de wetgeving rond de arbeidsongevallen en beroepsziekten. Bij nieuwe ontwikkelingen zal de webpagina worden aangepast.

4) Aanvraag verlofstelsels

  • Kan een ambtenaar nog een omstandigheidsverlof (overlijden, geboorte,…), een verlof voor dwingende redenen van familiaal belang of een uitzonderlijk verlof wegens overmacht vragen?

    Ja, de opnamemodaliteiten voor de verlofstelsels blijven ongewijzigd tijdens de periode van de coronamaatregelen.

5) Omstandigheidsverlof

  • Wanneer kan een omstandigheidsverlof voor de plechtige communie of het feest van de vrijzinnige jeugd van een kind worden aangevraagd? Wat zijn de voorwaarden? Wat als de plechtige communie of het feest van de vrijzinnige jeugd wordt uitgesteld als gevolg van de coronamaatregelen?

    Artikel 15, eerste lid, 10° en 11° van het koninklijk besluit van 19 november 1998 voorziet in de toekenning van een omstandigheidsverlof van één werkdag wanneer het kind van het personeelslid haar/zijn plechtige communie doet of deelneemt aan het feest van de vrijzinnige jeugd.

    Om het omstandigheidsverlof te kunnen bekomen moet het personeelslid aantonen dat het kind deelneemt aan een dusdanige activiteit. Enkel een attest van bijv. de school, de catechist, de parochiepriester of het organiserend comité van het feest kan als bewijs gelden voor de toekenning van het omstandigheidsverlof. Stel dat er wordt beslist om het vormsel of het feest van de vrijzinnige jeugd uit te stellen (tot bijv. september 2020), dan zal het personeelslid op dat ogenblik recht hebben op het omstandigheidsverlof.

6) Jaarlijks vakantieverlof

  • De federale verlofregeling voorziet dat de overdracht van het jaarlijks vakantieverlof maximaal kan voor één jaar. Sommige organisaties hebben specifieke overdrachtsregels (bijv. max. 10 vakantiedagen overdragen die moeten opgenomen worden vóór 15 april of vóór 1 mei). Misschien kunnen bepaalde personeelsleden het overgedragen jaarlijks vakantieverlof niet op tijd opnemen.

    Elke leidend ambtenaar kan akkoord gaan met een uitbreiding of aanpassing van de overdrachtsregels die van toepassing zijn op zijn organisatie (bijv. op vraag van een personeelslid door een toename van het werk of als algemene uitzondering enkel voor het vakantieverlof van 2019). De maximale overdrachtsregel van 1 jaar en de mogelijkheid om vakantieverlof op te sparen zijn ongewijzigd van toepassing of met andere woorden het (overgedragen) vakantieverlof van 2019 moet opgenomen worden vóór 31 december 2020.
     
  • Personeelsleden hebben vóór de corona-maatregelen vakantieverlof aangevraagd en bekomen voor bijv. de paasvakantie en wensen dit nu te herroepen.

    Het vakantieverlof kan worden herroepen door het personeelslid en de werkgevende overheid mits akkoord. Bovendien moet hier ook rekening gehouden worden met de vakantieplanning voor het volledige jaar 2020, de werkplanning en de accumulatie van vakantiedagen. 
     
  • Personeelsleden kunnen misschien ook een aanvraag doen voor extra vakantiedagen in de paasvakantie omdat de combinatie werk en kinderopvang moeilijker verloopt

    Vakantieverlof wordt aangevraagd naar keuze van het personeelslid en wordt goedgekeurd door de werkgevende overheid. Extra vakantieverlof kan worden aangevraagd door het personeelslid rekening houdend met de vakantieplanning voor het volledig jaar 2020 en de werkplanning.

7) Aanvraag ouderschapsverlof (100%)

  • Sommige personeelsleden wensen een volledig ouderschapsverlof (onbezoldigd en loopbaanonderbreking) aan te vragen om hun kinderen te kunnen opvangen.

    De aanvraagtermijn voor dit verlof is normaal gezien twee maanden, tenzij er een akkoord is om deze aanvraagtermijn in te korten. Dit standpunt is niet van toepassing op een personeelslid dat het corona-ouderschapsverlof aanvraagt. 

8)  Corona-ouderschapsverlof

  • Bijzondere-machtenbesluit nr.23 tot uitvoering van artikel 5, § 1, 5°, van de wet van 27 maart 2020 die machtiging verleent aan de Koning om maatregelen te nemen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus Covid-19 (II) houdende het corona-ouderschapsverlof werd gepubliceerd. Het Corona-ouderschapsverlof kan ook door federale ambtenaren opgenomen worden in de periode van 1 mei tot en met 30 juni 2020.

  • Het verlof is voor statutairen, contractuelen, stagiaires en mandatarissen:

    • je kan je arbeidsprestaties verminderen met 1/5 of de helft voor het kind dat de leeftijd van 12 jaar nog niet heeft bereikt

    • de leeftijdsvoorwaarde van 21 jaar voor het gehandicapt kind is in bepaalde gevallen niet van toepassing

    • ook voor adoptieouders en pleegouders.

  • Voorwaarden:

    • voltijds tewerkgesteld zijn voor de vermindering met één vijfde en minstens ¾ van een voltijdse tewerkstelling voor de vermindering van de prestaties met de helft
    • een akkoord van de werkgever (de anciënniteitsvoorwaarde van 1 maand is niet van toepassing op de personeelsleden tewerkgesteld binnen het federaal administratief openbaar ambt°​).
       
  • Enkele voordelen:
     
    • het is een bijkomend ouderschapsverlof
    • de (bruto)uitkeringen zijn 25% hoger dan die van het gewone ouderschapsverlof
    • de aanvraagprocedure is korter (3 werkdagen)
       
  • Het personeelslid kan het corona-ouderschapsverlof enkel opnemen onder de vorm van een 1/5de of 1/2de vermindering. Het personeelslid kan dit verlof opnemen:
     
    1. hetzij in één aaneengesloten periode;
    2. hetzij in één of meerdere, al dan niet aaneensluitende, perioden van één maand;
    3. hetzij in één of meerdere, al dan niet aansluitende, perioden van een week; 
    4. hetzij een combinatie van 2. en 3.
     
  • Hoe wordt de werkkalender vastgesteld bij het corona-ouderschapsverlof?
     
    De werkkalender wordt vastgesteld zoals bepaald door artikel 8bis van het koninklijk besluit van 19 november 1998. Het personeelslid zal dus bij zijn aanvraag aangeven welke vrije dagen hij wenst. De leidend ambtenaar kent het verlof toe en bepaalt de werkkalender. Gezien de bijzondere omstandigheden rond deze gezondheidscrisis houdt hij daarbij rekening met de noden van de dienst en de nood aan kinderopvang bij het personeelslid. 

    Tijdelijke aanpassingen van de werkkalender zijn mogelijk bij onderling akkoord tussen het personeelslid en zijn functionele chef.
     
  • Op welke manier wordt de arbeidsregeling bepaald?

    Artikel 8bis, §2, van het koninklijk besluit van 19 november 1998, is van toepassing op het corona-ouderschapsverlof.

    Wanneer het personeelslid kiest voor een vermindering van de prestaties met één vijfde, dan  gebeurt de verdeling van de prestaties in halve dagen, volledige dagen of in uren gespreid over één week (bijv. vrije namiddag op woensdag en op vrijdag). 

    Wanneer het personeelslid kiest voor een vermindering van de prestaties met de helft, dan gebeurt de verdeling van de prestaties in halve dagen, volledige dagen of in uren gespreid over een week of een maand (bijv. afwisselend 1 week vrij en 1 week werken of elke namiddag vrij of afwisselend een week van 2 werkdagen en een week van 3 werkdagen).

  • Hoe gebeurt de beoordeling van de leeftijdsvoorwaarde van het kind (bijv. 12 jaar)?

    Het corona-ouderschapsverlof moet ten laatste aanvangen op de vooravond van de 12e verjaardag van het kind. Deze regeling is op dezelfde manier van toepassing voor de klassieke loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof.

    ​Bijvoorbeeld:
     
    • het kind wordt 12 jaar op 1 juni 2020 = het personeelslid kan het corona-ouderschapsverlof aanvragen vanaf 1 mei 2020 en dit kan doorlopen tot 30 juni 2020 op voorwaarde dat het voor 2 maanden werd aangevraagd
    • het kind werd 12 jaar op 5 april 2020 = geen recht op corona-ouderschapsverlof.
       
  • Kan de loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof worden omgezet in corona-ouderschapsverlof?

    Ja. Artikel 8, §3, van het koninklijk besluit inzake het corona-ouderschapsverlof maakt dit mogelijk op voorwaarde dat het personeelslid hier een aanvraag voor indient bij zijn werkgevende overheid en bij de RVA.

    Het opnemen van de restperiode is mogelijk volgens de instructies van de RVA.
     
  • Kan het onbezoldigd ouderschapsverlof worden omgezet in corona-ouderschapsverlof?

    Ja. Artikel 8, §3, van het koninklijk besluit inzake het corona-ouderschapsverlof maakt dit mogelijk op  voorwaarde dat het personeelslid een aanvraag indient voor corona-ouderschapsverlof bij zijn werkgevende overheid en bij de RVA.

    Het opnemen van de restperiode is mogelijk.
  • Kan het corona-ouderschapsverlof (bijv. een halftijdse regeling) gecombineerd worden opgenomen met een loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof (bijv. ook  een halftijdse regeling)? Bijvoorbeeld om één maand voltijds afwezig te zijn?

    Neen. Het personeelslid kan beide stelsels niet tegelijkertijd in dezelfde periode opnemen. Het personeelslid moet ofwel kiezen voor de loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof (voltijds, halftijds, viervijfdenregeling of 9/10-regeling), ofwel voor het corona-ouderschapsverlof (halftijds of viervijfdenregeling).
     
  • Kan de vierdagenweek met premie en zonder premie worden opgeschort wanneer een personeelslid een corona-ouderschapsverlof vraagt? 

    Ja. Artikel 5, 3e lid, punt 2, en artikel 6, §4, van het koninklijk besluit van 20 september 2012, voorzien dat de vierdagenweek met premie en zonder premie ambtshalve worden opgeschort wanneer een personeelslid een ouderschapsverlof bekomt. 

    Onder ‘ouderschapsverlof’ moeten we hier het onbezoldigd ouderschapsverlof  en de loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof verstaan met inbegrip van het corona-ouderschapsverlof.
     
  • Kunnen de verminderde prestaties wegens persoonlijke aangelegenheden worden opgeschort wanneer een statutair personeelslid een corona-ouderschapsverlof vraagt?

    Ja. Artikel 143 van het koninklijk besluit van 19 november 1998 voorziet dat de verminderde prestaties wegens persoonlijke aangelegenheden worden opgeschort wanneer een ouderschapsverlof wordt bekomen.

    Onder ‘ouderschapsverlof’ moeten we hier het onbezoldigd ouderschapsverlof  en de loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof verstaan met inbegrip van het corona-ouderschapsverlof.
     
  • Kan de (deeltijdse) loopbaanonderbreking (algemeen stelsel) worden opgeschort wanneer het personeelslid een corona-ouderschapsverlof vraagt?

    Ja. Artikel 8, §3, van het koninklijk besluit inzake het corona-ouderschapsverlof voorziet dat elke vorm van deeltijdse en voltijdse loopbaanonderbreking kan worden opgeschort door corona-ouderschapsverlof. 

    Het opnemen van de restperiode is mogelijk volgens de instructies van de RVA.
  • Een personeelslid heeft een loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof tot en met 13 juni 2020. Het personeelslid wenst een corona-ouderschapsverlof te nemen van 1 mei tot en met 30 juni 2020. Kan zij op een later tijdstip het resterend saldo opnemen, ook al voldoet dit niet meer aan de minimumperiode (Bijv. twee maanden 1/2 of vijf maanden 1/5)?

    Ja. Dat is mogelijk volgens de instructies van de RVA.

  • Wat is de impact van het corona-ouderschapsverlof op de toelagen en vergoedingen (met inbegrip van het vakantiegeld en de eindejaarstoelage) en de berekening van het jaarlijks vakantieverlof en het verlof om dwingende redenen van familiaal belang?

    Het corona-ouderschapsverlof wordt gelijkgesteld met de "klassieke" loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof voor de toepassing van de bepalingen van het federaal personeelsstatuut (toelagen en vergoedingen, het jaarlijks vakantieverlof, het verlof om dwingende redenen van familiaal belang,…).

    Alle informatie over de aanvraag van de onderbrekingsuitkeringen werd gebundeld in een nieuw infoblad ‘corona-ouderschapsverlof’ dat terug te vinden is op de website van de RVA.

Pagina laatst gewijzigd op 14 mei 2020.